Interviews en publicaties
Theater als Middel in
'bij de Les', maart 2011
Interview in BOOR het magazine van "Bestuur openbaar onderwijs Rotterdam"
Boekbespreking in "ACCENTEN" een uitgave van Accent Onderwijsondersteuning te Rotterdam
Een bespreking van het boek op de bibliotheeksite 'Biblion'.
Te lezen in Trouw:
Hoe middelbare scholen omgaan met leerlingen met problemen.
Humor als wapen
Lees de Havenloods
Toekenning Suze Groenewegprijs 2009
Interview in het AD van 20 januari 2009
Interview met René Koenegras gepubliceerd in CVOpen, Februari 2008
Theater als Middel in
'bij de Les', maart 2011
Interview in BOOR het magazine van "Bestuur openbaar onderwijs Rotterdam"
Boekbespreking in "ACCENTEN" een uitgave van Accent Onderwijsondersteuning te Rotterdam
Een bespreking van het boek op de bibliotheeksite 'Biblion'.
Te lezen in Trouw:
Hoe middelbare scholen omgaan met leerlingen met problemen.
Humor als wapen
Lees de Havenloods
Toekenning Suze Groenewegprijs 2009
Interview in het AD van 20 januari 2009
Interview met René Koenegras gepubliceerd in CVOpen, Februari 2008
 |
|
Theater als Middel werkt vanuit de belevingswereld van deze tieners: 'gewone' pubers met al hun onzekerheden, maar vaker nog leeftijdsgenoten met leerachterstand, een andere culturele achtergrond of een emotionele problematiek.
De methodiek activeert de leerling tot het verkennen en verleggen van de eigen grenzen. De discipline theater is een geweldig middel omdat er een beroep wordt gedaan op alle zintuigen. Het enige gereedschap dat je nodig hebt, ben je zelf.
'Theater maken is bovenal leuk en geeft de leerlingen de mogelijkheid zichzelf te ontdekken en emoties te uiten zonder dat dit een negatief gevolg heeft.
De methodiek activeert de leerling tot het verkennen en verleggen van de eigen grenzen. De discipline theater is een geweldig middel omdat er een beroep wordt gedaan op alle zintuigen. Het enige gereedschap dat je nodig hebt, ben je zelf.
'Theater maken is bovenal leuk en geeft de leerlingen de mogelijkheid zichzelf te ontdekken en emoties te uiten zonder dat dit een negatief gevolg heeft.
Theater als middel in het voortgezet onderwijs
maart 2011
De naam 'Theater als Middel' is niet vanachter een bureau en evenmin in de theatercoulissen bedacht, maar geboren in de klaslokalen van het voortgezet en speciaal onderwijs, met af en toe spannende uitstapjes naar de Raad voor de Kinderbescherming en club- en buurthuizen.
| Bij de Les |
Pas als iedereen zich senang
voelt, kan aan kennisoverdracht
en leerdoelen gewerkt worden.
voelt, kan aan kennisoverdracht
en leerdoelen gewerkt worden.
Theater maken sluit aan bij de natuurlijke gave van de mens om te 'spelen' met de werkelijkheid. Doen alsof verwijst naar echte ervaringen en is op zich ook een echte ervaring met echte emoties en echte leermomenten. Het samen theater spelen maakt dat leerlingen contact hebben met elkaar en dit vormt de basis voor het ontwikkelen van sociale vaardigheden. Zowel in het onderwijs als in de privésituatie.
Positiviteit en persoonlijke aandacht
Het wondermiddel om contact te maken met jongeren is positiviteit. Pubers zijn van nature al onzeker en horen met enige regelmaat wat ze allemaal niet kunnen en verkeerd doen.
Dat gaat zeker op voor de tieners die îk ontmoet. In mijn lessen kies ik voor een andere benadering. Zolang iemand de rust niet bewust verstoort. onthoud ik me van negatieve feed-back. Dat heeft natuurlijk ook met de aard van mijn vak te maken. Voor het eerst meedoen aan een rollenspel getuigt al van moed, waarvoor slechts lof op zijn plaats is.
Tieners zoeken bevestiging en krijgen deze ook volop in deze lessen. Een van de basisafspraken is dat je geen echte fouten kunt maken. Wel plaats ik naast het door hen gespeelde gedrag andere mogelijkheden van reageren en moedig ik ze aan na te denken over wat het beste werkt.
Scholieren worden beoordeeld op wat ze goed doen. Voor zover ik al met cijfers werk, zijn deze bij een normale inzet altijd minimaal voldoende. Een originele inbreng bij een improvisatieoefening of een goede waarneming in de nabespreking wordt in de groep bewierookt door de docent. Die waardering werkt als doping. Leerlingen zijn trots op hun resultaten, het zelfvertrouwen groeit gedurende het jaar en met enige gretigheid worden de grenzen verlegd.
Leerlingen zijn gevoelig voor persoonlijke aandacht. Het werken met grotere groepen maakt dat niet altijd mogelijk. Toch probeer ik ook met een leerling die tijdens een les niet speelt even contact te maken, al is het maar door een knipoog, het luisteren naar een verhaal, het stellen van een belangstellende vraag of het maken van een compliment over de kleding. De leerling zou eigenlijk de ervaring moeten hebben dat de les er speciaal voor hem is.
Positiviteit en persoonlijke aandacht
Het wondermiddel om contact te maken met jongeren is positiviteit. Pubers zijn van nature al onzeker en horen met enige regelmaat wat ze allemaal niet kunnen en verkeerd doen.
Dat gaat zeker op voor de tieners die îk ontmoet. In mijn lessen kies ik voor een andere benadering. Zolang iemand de rust niet bewust verstoort. onthoud ik me van negatieve feed-back. Dat heeft natuurlijk ook met de aard van mijn vak te maken. Voor het eerst meedoen aan een rollenspel getuigt al van moed, waarvoor slechts lof op zijn plaats is.
Tieners zoeken bevestiging en krijgen deze ook volop in deze lessen. Een van de basisafspraken is dat je geen echte fouten kunt maken. Wel plaats ik naast het door hen gespeelde gedrag andere mogelijkheden van reageren en moedig ik ze aan na te denken over wat het beste werkt.
Scholieren worden beoordeeld op wat ze goed doen. Voor zover ik al met cijfers werk, zijn deze bij een normale inzet altijd minimaal voldoende. Een originele inbreng bij een improvisatieoefening of een goede waarneming in de nabespreking wordt in de groep bewierookt door de docent. Die waardering werkt als doping. Leerlingen zijn trots op hun resultaten, het zelfvertrouwen groeit gedurende het jaar en met enige gretigheid worden de grenzen verlegd.
Leerlingen zijn gevoelig voor persoonlijke aandacht. Het werken met grotere groepen maakt dat niet altijd mogelijk. Toch probeer ik ook met een leerling die tijdens een les niet speelt even contact te maken, al is het maar door een knipoog, het luisteren naar een verhaal, het stellen van een belangstellende vraag of het maken van een compliment over de kleding. De leerling zou eigenlijk de ervaring moeten hebben dat de les er speciaal voor hem is.
Kracht van de lach
Lachen is iets heel bijzonders. Het ontspant en maakt stoffen vrij die een goed gevoel geven. Wie hoort welke beladen thema's (racisme, ongewenste intimiteiten) aan bod komen, zal tijdens het bijwonen van de lessen verrast zijn over de glim- en schaterlachen die je om je heen aantreft.
Lessen moeten leuk en leerzaam zijn, maar wel in die volgorde. Humor draagt bij aan de ontspannen sfeer, de lach maakt dat iedereen zich senang voelt en pas dan kan er aan kennisoverdracht en andere leerdoelen gewerkt worden. Zonder lach geen les!
Die hilarische sfeer roep ik deels zelf op als acteur. De humor zit echter niet zozeer in het personage of typetje dat ik speel, maar in de spanning die wordt opgeroepen in het samenspel met de leerlingen(en). Dat die leraar heel gek kan doen, weten ze na verloop van tijd wel, maar hoe reageert Karin of Ahmed daarop in die situatie? De andere leerlingen, de toeschouwers, verplaatsen zich in de positie van Karin of Ahmed en voelen dezelfde zenuwen en spanning en alleen dat maakt al lacherig. Als Karin of Ahmed dan ook nog heel origineel uit de hoek komt, bereikt de lach zijn climax! Zo zie je, als professioneel acteur ben ik hier nog slechts de aangever, de leerling is de hoofdrolspeler, de échte komediant.
Het delen van emoties versterkt het groepsproces. Dat dit bij verdriet zo werkt, onderkennen we wel, maar geloof me, bij lachen is het niet veel anders. Gezamenlijk lachen schept een band, zeker bij tieners die juist voortdurend op zoek zijn naar vermaak (en geef ze eens ongelijk!). Gespeelde situaties in de les, grappige voorvallen, worden later vaak doorverteld met een gelaatsuitdrukking van 'dat hebben wij toch maar mooi meegemaakt'. Omdat iedere groep anders is, zijn die situaties ook altijd verschillend, zelfs al gebruiken we dezelfde opdrachten in meerdere klassen. Een rollenspel kun je niet kopiëren, daarvoor zijn de spelers te uniek.
Vertrouwen
Toneelspelen kan alleen als er voldoende onderling vertrouwen bestaat. Hetzelfde geldt voor het uiten en delen van emoties. Lachen om hoe iemand een personage uitbeeldt, kan slechts als er het vertrouwen bestaat dat het geen uitlachen is. Zodra dit wel gebeurt, zal de animo voor de volgende leerling om de speelvloer te betreden, klein zijn. Vertrouwen is de basis, tussen de groepsleden, tussen de leerling en de docent.
Hoewel we de leerlingen niet overspoelen met regels, zijn ze er wel, soms zelfs onuitgesproken. Met elkaar spelen kan alleen als je je openstelt voor de ander, luistert naar wat je tegenspeler zegt en doet en daarop reageert. Dat is al zo'n onuitgesproken regel (en tegelijk een belangrijke sociale vaardigheid). De meeste van die 'regels' – bijvoorbeeld de opstelling van de stoelen niet veranderen, van elkaars spullen afblijven als je attributen zoekt, als publiek luisteren wanneer klasgenoten spelen – zijn terug te voeren op onderling respect en vertrouwen.
Lachen is iets heel bijzonders. Het ontspant en maakt stoffen vrij die een goed gevoel geven. Wie hoort welke beladen thema's (racisme, ongewenste intimiteiten) aan bod komen, zal tijdens het bijwonen van de lessen verrast zijn over de glim- en schaterlachen die je om je heen aantreft.
Lessen moeten leuk en leerzaam zijn, maar wel in die volgorde. Humor draagt bij aan de ontspannen sfeer, de lach maakt dat iedereen zich senang voelt en pas dan kan er aan kennisoverdracht en andere leerdoelen gewerkt worden. Zonder lach geen les!
Die hilarische sfeer roep ik deels zelf op als acteur. De humor zit echter niet zozeer in het personage of typetje dat ik speel, maar in de spanning die wordt opgeroepen in het samenspel met de leerlingen(en). Dat die leraar heel gek kan doen, weten ze na verloop van tijd wel, maar hoe reageert Karin of Ahmed daarop in die situatie? De andere leerlingen, de toeschouwers, verplaatsen zich in de positie van Karin of Ahmed en voelen dezelfde zenuwen en spanning en alleen dat maakt al lacherig. Als Karin of Ahmed dan ook nog heel origineel uit de hoek komt, bereikt de lach zijn climax! Zo zie je, als professioneel acteur ben ik hier nog slechts de aangever, de leerling is de hoofdrolspeler, de échte komediant.
Het delen van emoties versterkt het groepsproces. Dat dit bij verdriet zo werkt, onderkennen we wel, maar geloof me, bij lachen is het niet veel anders. Gezamenlijk lachen schept een band, zeker bij tieners die juist voortdurend op zoek zijn naar vermaak (en geef ze eens ongelijk!). Gespeelde situaties in de les, grappige voorvallen, worden later vaak doorverteld met een gelaatsuitdrukking van 'dat hebben wij toch maar mooi meegemaakt'. Omdat iedere groep anders is, zijn die situaties ook altijd verschillend, zelfs al gebruiken we dezelfde opdrachten in meerdere klassen. Een rollenspel kun je niet kopiëren, daarvoor zijn de spelers te uniek.
Vertrouwen
Toneelspelen kan alleen als er voldoende onderling vertrouwen bestaat. Hetzelfde geldt voor het uiten en delen van emoties. Lachen om hoe iemand een personage uitbeeldt, kan slechts als er het vertrouwen bestaat dat het geen uitlachen is. Zodra dit wel gebeurt, zal de animo voor de volgende leerling om de speelvloer te betreden, klein zijn. Vertrouwen is de basis, tussen de groepsleden, tussen de leerling en de docent.
Hoewel we de leerlingen niet overspoelen met regels, zijn ze er wel, soms zelfs onuitgesproken. Met elkaar spelen kan alleen als je je openstelt voor de ander, luistert naar wat je tegenspeler zegt en doet en daarop reageert. Dat is al zo'n onuitgesproken regel (en tegelijk een belangrijke sociale vaardigheid). De meeste van die 'regels' – bijvoorbeeld de opstelling van de stoelen niet veranderen, van elkaars spullen afblijven als je attributen zoekt, als publiek luisteren wanneer klasgenoten spelen – zijn terug te voeren op onderling respect en vertrouwen.
Het boek 'Theater als Middel in het Voortgezet Onderwijs' is te bestellen via www.theateralsmiddel.nl of via info@theateralsmiddel.nl
|